O dátil non é un froito que se utilice con frecuencia, a pesar de que España está considerado como o país cos mellores palmeirais de Europa. Non obstante, as innovacións no panorama gastronómico abren novos cambios e posibilidades.
Os antigos exipcios xa cultivaban palmeiras e o alto poder nutritivo dos dátiles era coñecido tanto por estes como por asirios e babilonios. A cultura árabe considérao como un froito sagrado e a súa gastronomía creou ao longo dos séculos numerosas sobremesas e doces utilizándoo como principal ingrediente. É costume tomalos con leite e nalgunhas zonas do norte de África preparábanse tortas de dátiles prensados, destinadas á alimentación das caravanas.
Non obstante, esta longa traxectoria no se reflectiu a nivel do estado español á hora de consumir este froito. De feito, case se podería falar dun descoñecido que, pouco a pouco, comeza a abrirse camiño nos mercados grazas ás campañas de divulgación que están realizando tanto produtores como cociñeiros.
O dátil é un froito pequeno e alongado que presenta unha textura branda, doce ou aromática, cunha cor que oscila entre o amarelo dourado e o pardo, cando a peza xa está madura. Pódense sementar na etapa de madurez parcial (“khalal”), cando presentan unha cor amarela-avermellada (aínda que son demasiado adstrinxentes), na madurez completa ou “rutab”, cando xa o seu sabor é máis agradábel e o froito máis zumarento ou ben na última etapa ou “tamar”, na que as pezas están máis doces e brandas e presentan as porcentaxes de azucres máis altos.
Alimento enerxético
Crece en acios na copa das palmeiras e o seu sabor doce lembra o da mel. Contén sacarosa, é rico en fibra e celulosa. É un alimento moi enerxético, cunha alta porcentaxe de hidratos de carbono, moi indicado para aquelas persoas que habitualmente queiman moitas enerxías, como os deportistas. Por outra parte, a inxestión de dátiles achega azucres complexos ao organismo, que se metabolizan durante longo tempo, un factor importante cando se somete ao corpo a esforzos físicos ou mentais durante espazos prolongados.
Os dátiles son ricos en minerais, especialmente potasio, cobre, calcio e magnesio. Ademais, o seu contido de ácido pantoténico ou vitamina B5, contribúen a relaxar ás persoas e a conciliar o soño, xa que a B5 é coñecida polos seus efectos tranquilizantes sobre o sistema nervioso.
Seméntanse de outubro a xaneiro, época na que se poden consumir frescos. Precisamente polo punto de maduración acadado os dátiles poden dividirse en brandos (con maior valor nutritivo), semisecos e secos (consérvanse durante longo tempo en lugares frescos e protexidos do sol, para que non se deshidraten e como son ricos en azucres tamén se poden conxelar). Comercialízanse tanto con óso como sen el. Á hora de adquirilos nos supermercados acostuman presentarse confeitados ou como dátiles-pasas, dúas formas que, ademais de conservalos, prolongan a súa vida.
Recheos e en empanada
Unha sinxela forma de preparar os dátiles, segundo unha antiga receita sefardí, consiste en quitarlles o óso, colocando no seu lugar un cuarto de noz ou unha améndoa. Despois enfórnanse a lume moderado e sérvense de sobremesa, pinchados con palillos. Tamén se poden encher cunha pasta elaborada a base de pistachos moídos, mesturados con azucre e clara de ovo.
Unha forma similar de preparalos consiste en bater queixo azul nun bol cun garfo ata conseguir unha pasta fina, mesturándoo cun pouco de nata. Énchense os dátiles con esta pasta, á que se poden engadir unhas noces picadas. Cada dátil envólvese nunha tira de touciño e frítense en abundante aceite. O touciño tamén se pode substituír por follado e metelo un pouco ao forno.
Hai alternativas que propoñen abrir os dátiles ao longo para extraer o óso, coller un anaco de paté e traballando cun garfo, ata que quede suave e polo nunha manga pasteleira, coa que se enchen os dátiles a continuación. Na superficie pódense colocar uns anacos de améndoa picada.
Outra receita consiste en desconxelar o follado a temperatura ambiente e estendelo cun rolo, botándolle fariña para que non se pegue. Con este follado fórrase unha fonte plana de forno e pínchase o fondo cun garfo. Para o recheo, córtanse os dátiles e o touciño e esparéxanse pola fonte. A continuación bótase nata líquida. Tápase con outra lámina de follado, pínchase de novo cun garfo para que respire e esmáganse os bordes ata deixar a empanada ben pechada. Píntase con ovo batido e métese ao forno, previamente quecido, a temperatura alta. Despois báixase a lume medio e déixase uns vinte minutos. Non se debe abrir a tapa do forno porque entón o follado se baixa. Á hora de sacalo á mesa, pode servirse tanto frío como quente.
O máis lido
Nota informativa: Tradución do orixinal en castelán. No caso de calquera discrepancia, prevalecerá a versión en castelán.