Repsol YPF

Pertencente á familia das crucíferas, a lombarda, tamén denominada col morada ou col vermella, xa era coñecida por exipcios e gregos. Orixinaria da zona mediterránea, os romanos empregábana como alimento pero tamén como medicina e na Idade Media empregábase para facer cataplasmas xa que contén sales minerais, vitamina C e xofre, ademais de fibra e antioxidantes. 

A lombarda aparece tardiamente. É unha col invernal que se colleita en outono e parte do inverno, de feito, acada o seu maior desenvolvemento durante os meses invernais. Diferénciase da col branca porque o seu contido en vitamina C é maior. Ademais, é máis dixerible e rica en fibras que a col branca.

 Baixa en calorías, este repolo comestible basicamente composto de auga prepárase habitualmente como entrante de Nadal, crúa en ensalada, en crema, acompañando carnes fortes, fervida ou refogada con diferentes froitos, ademais de cocida con patacas, como prato típico destas datas. Tradicionalmente cociñábase para a cea de Noiteboa como acompañamento de pratos de peixe. 

Antioxidantes para a cor
A súa principal característica é que as súas follas posúen unha cor a que pode variar en función da acidez do solo onde creza. En solos ácidos presentan unha cor máis avermellada mentres que oscilan ao azul en terreos alcalinos. Esta cor débese a que contén antocianina, un antioxidante fenólico que lle confire á hortaliza o seu matiz peculiar. Como precaución, non se debe cocer nunca a lombarda nunha pota de aluminio, porque a materia colorante que contén reacciona con este metal.

Ao comprala, hai que observar que estea firme, coas súas follas exteriores de cor morada brillante, frescas e sen defectos. Esta envoltura debe estar separada do nervio principal e hai que desbotala. Se ten moitas follas soltas, desperdíciase moito da súa parte comestible. Se se envolve nunha bolsa de plástico perforada e se garda no caixón das verduras do frigorífico, pódese manter en perfecto estado durante dúas ou tres semanas e se está cortada débese protexer con papel de estaño. 

É un ingrediente imprescindible para calquera caldo vexetal e xeralmente emprégase cocida, con compota de mazá e aliñada con vinagre, pero o seu sabor suave e lixeiramente doce, tamén resulta moi ben en ensaladas, cortada en tiras finas. A acción dos ácidos fai que as súas follas de cor vermello-azulado se volvan vermellas, así que se se quere conseguir unha cor máis intensa pódese engadir un pouco de vinagre, zume de limón ou ben uns anacos de mazá ácida. As variedades máis intensamente coloreadas acostúmanse empregar para facer encurtidos.
Polo xeral, os aliños débenselle agregar ás ensaladas case no momento de sacala á mesa porque do contrario as follas perden tersura e presentan un aspecto murcho, pouco apetitoso. Porén, no caso da lombarda, despois de tela a remollo durante uns 12 horas, picada en xuliana, como as súas follas son algo duras, é aconsellable macerala co aliño unha media hora antes de servir. Combina ben coa cenoria, o apio e, segundo o aliño que acompañe, con queixo e pasas. 

Dise que esta verdura era a favorita de Carlota de Baviera, duquesa de Orleans e cuñada do rei de Francia, a comezos do século XVIII e, precisamente, a Lombarda á Orleans, unha das receitas máis coñecidas que se realizan con este alimento, tomou o seu nome dela. Porén, son moitas as receitas nas que se pode atopar esta hortaliza, como o faisán á lombarda, o rotkohl lombarda, preparada á madrileña ou o porco con lombarda e puré de mazá. 

Artigos relacionados:

- A pataca, sa, barata e chea de posibilidades

- Alcachofas: tenras de corazón