
O seu aroma atráenos dende os postos na rúa nos días outonais ata ben entrado o inverno. A súa textura cremosa, o seu doce sabor e a súa capacidade de combinar cunha grande variedade de alimentos, constitúen a súa maior garantía de éxito.
O castiñeiro era unha árbore de culto para os celtas, e xunto ao carballo e o teixo, formaba parte do bosque totémico. Os seus froitos, aínda que tiveron que compartir o espazo gastronómico con outros produtos chegados do Novo Mundo, nunca desapareceron das nosas mesas.
Non sabe se a castaña é europea ou se veu de Asia Menor, pero foi un dos primeiros alimentos do home, que aprendeu a asalas e secalas para reducilas a fariña, e conservalas así para comer o resto do ano. Aínda hoxe, nalgunhas rexións de Francia e Italia, séguese elaborando a fariña de castañas, que se emprega en gornicións de aves e nalgunhas sobremesas. As mellores castañas proceden de Galicia e Asturias, seguidas das de Cáceres, Salamanca e Ávila. Hai que elixilas de forma regular, pesadas e coa pel lisa e brillante. Tamén se poden adquirir secas e mesmo conxeladas sen pel, ou en puré doce ou salgado. No apartado de doces, pódense atopar en marmelada, en xarope, confeitadas e en bombón.
A peladura é a fase anterior á súa preparación. Hai que retirar a codia dura que as cobre e escaldalas en auga cun belisco de sal; logo escórrense e retírase a fina pel que as recobre, e xa están listas para cociñalas. Se se queren consumir asadas, hai que darlles un corte na codia exterior, e preparalas ou ben no forno, ou ben nunha tixola especial coa base perforada, sobre brasas ou lapa de gas. Ao cocelas convén agregarlle á auga uns grans de anís e un belisco de sal, se van destinadas a pratos salgados ou cocelas con leite, vainilla e azucre se se van empregar nas elaboracións doces.
As castañas son perfectas como recheo de aves, e constitúen todo un clásico da cociña combinadas con lombarda ou coles de Bruxelas. Compoñen excelentes sopas e cremas acompañadas dun rustrido de porro ou duns cogomelos salteados. Unha nube de nata ou unhas láminas de xamón crocante, se se prefire, danlle o contrapunto lácteo ou crocante á súa textura cremosa.
Non obstante é nas sobremesas onde brillan en todo o seu esplendor. Asociadas con nata ou merengue convértense en etéreas escumas que compoñen o corazón de canutiños, filloas ou biscoitos; unidas ao chocolate transfórmanse en tenros bombóns, e confeitadas en xarope ou en marmelada resultan unha lambetada deliciosa.
Propiedades alimenticias
A pesar de asocialas cos froitos secos, as castañas conteñen pouca graxa e son moi ricas en hidratos de carbono, azucres de absorción lenta que proporcionan enerxía. Tamén conteñen amidón, potasio e fósforo. Son un alimento moi enerxético, xa que 100 gramos de castañas achegan 200 calorías, pero o seu grande poder saciante aconsella consumilas en pequenas cantidades. Como moitos alimentos ricos en hidratos de carbono, se se abusa do seu consumo poden producir gases, o que ao preparalas, se resolve engadíndolle uns cominos á auga de cocción.
O máis lido
Nota informativa: Tradución do orixinal en castelán. No caso de calquera discrepancia, prevalecerá a versión en castelán.