Repsol YPF

O informe da Organización Mundial da Saúde “Enerxía doméstica e saúde: combustibles para unha vida mellor” centra a súa atención nunha das consecuencias máis graves da pobreza e tamén unha das menos tidas en conta ata o momento. Trátase da acumulación de fume dentro das casas dos países máis pobres, que ao carecer dunha cociña apropiada e dun combustible limpo deben usar unha fogueira ou fogón no que queimar leña, esterco ou carbón.

Este fume resulta altamente nocivo xa que ten partículas de óxido de nitróxeno, benceno, butadieno, formaldehído, hidrocarburos poli-aromáticos e moitos outros produtos químicos prexudiciais para a saúde. Hai que sinalar ademais que a miúdo as persoas máis expostas a este ambiente resultan ser as máis vulnerables, como as mulleres embarazadas e os nenos, que se ven obrigados a inhalar unha cantidade de fume equivalente ao consumo de dous paquetes de cigarros por día.

As consecuencias disto resultan sinxelamente arrepiantes. A OMS estima que cada ano se producen máis dun millón e medio de mortes a causa desta contaminación do interior das casas. Varios millóns de persoas máis padecen dificultade para respirar, irritación dos ollos e enfermidades respiratorias como pneumonía, enfisema, bronquite e cancro de pulmón, entre outras. Como con frecuencia se trata de persoas de extrema pobreza que carecen de atención sanitaria, a súa situación resulta difícil de aliviar. 

Gas e queroseno, combustibles limpos

A solución porén está clara. Nun estudo efectuado en zonas rurais de Tamil Nadu, India, comparáronse os niveis de partículas respirables en fogares onde se cociñaba usando gas ou queroseno e en fogares onde se utilizaba leña ou esterco. Os niveis de concentración de partículas tóxicas no ar nas primeiras eran vinte veces inferiores ás do segundo tipo.

Tamén hai que ter en conta que o uso destes combustibles suporía un importante aforro de tempo na recolección de combustible e tamén unha maior seguridade, xa que segundo relatan os informes de zonas de conflito con triste frecuencia moitas nenas e mulleres son agredidas mentres saían a recoller leña.

Ademais, unha enerxía doméstica máis segura permite ferver a auga e quentar mellor os alimentos e, polo tanto, axuda a reducir a incidencia de enfermidades. E como consecuencia adicional, hai que destacar que diminuír o uso de leña e carbón nas cociñas permitiría diminuír as emisións de gases de efecto invernadoiro e frearía o ritmo de tala dos bosques.

Obxectivos para o ano 2015

O Proxecto do Milenio das Nacións Unidas, un acordo internacional acadado o 2000 co obxectivo de loitar contra a pobreza, marcouse como obxectivo para o ano 2015 reducir á metade o número de persoas sen acceso efectivo a combustibles modernos e a cociñas apropiadas. Isto suporá que mil setecentos millóns de persoas deberán ter acceso a gas natural, gas licuado de petróleo, biogás e outros combustibles modernos.

Durante os últimos anos viñéronse desenvolvendo diversas iniciativas por todo o mundo. Por exemplo en China nada menos que douscentos millóns de cociñas foron distribuídas polo Programa Nacional Chino de Mellores Cociñas. O programa nacional da India pola súa parte distribuíu máis de 33 millóns de cociñas entre 1983 e 2000, mentres que en África están agora en uso máis de cinco millóns de mellores cociñas. Porén, o obxectivo marcado está aínda moi lonxe de lograrse pese á urxencia da situación.

Artigos relacionados

- A enerxía xeotérmica 

-Sistemas autónomos de enerxía