Repsol YPF

As hidroeléctricas son as centrais que se valen da forza da auga para obter enerxía mecánica, que logo transforman en enerxía eléctrica. O seu funcionamento é sinxelo: desde unha presa ou pantano condúcese a auga a través de canos, regulando o seu caudal para controlar a potencia e que ao pasar mova unhas turbinas, conectadas á súa vez a un xerador. Principalmente distínguense tres tipos de centrais: as fluíntes, que non reutilizan o caudal que achegan os ríos; de bombeo mixto e as hidráulicas regulares. 

Todas elas empregan os saltos de auga que se construíron en leitos que proporciona a natureza. Polo tanto, a electricidade producida nas centrais hidroeléctricas é unha enerxía renovábel, escasamente contaminante e con baixos custos de mantemento. Por outro lado, os encoros son instalacións duradeiras para o abastecemento hídrico das que se beneficia tamén a agricultura, entre outros ámbitos. 

Entre os seus inconvenientes salienta que a súa dispoñibilidade depende dos factores climatolóxicos, ademais de que o custo por megavatio resulta elevado e o traslado da enerxía, caro. 

Dispoñibilidade suxeita ao clima
É evidente que a seca afecta negativamente á produción de electricidade. Cando as reservas de auga embalsada presentan valores críticos reséntese a xeración eléctrica de orixe hidráulica. As presas liberan cando hai seca unicamente un caudal moi limitado, a maior parte do cal se destina ao abastecemento de auga de boca, a regos e ao mantemento do leito ecolóxico. Este é o panorama que queda tras as deficiencias que se veñen rexistrando nos niveis de choivas nalgunhas zonas do país. 

Por exemplo, un ano máis a seca deixa baixo mínimos a produción hidroeléctrica da cunca do Ebro. O ano pasado a xeración de enerxía non acadou de xaneiro a agosto nin sequera o 30% da produción potencial das máis de 250 centrais situadas nos seus ríos. Algunhas quedaron fóra de servizo por falta de caudal nos ríos. 

As hidroeléctricas da cunca do Ebro xeraron no exercicio de 2006 só 4.000 millóns de quilovatios/hora cando, en volumes pluviométricos normais, deberían ter superado os 12.000. A caída do volume de enerxía producido proveu incluso das centrais de ciclo reversíbel, aquelas nas que a auga é turbinada máis dunha vez tras bombeala. No caso de Estremadura, os saltos de auga nos últimos anos apenas achegan o 5% da enerxía eléctrica consumida.

Outro dato: A seca pola que atravesa España en xeral fixo que a produción hidroeléctrica diminuíse o ano 2004 un 35,6%, de 29.777 GW/h a 19.170. A escaseza de choivas orixinou que as centrais hidroeléctricas tivesen unhas posibilidades teóricas de traballo inferiores nun 55% ao valor histórico medio.

Demanda sustentada
Este descenso da produción hidroeléctrica dáse nun contexto tendente ao aumento da demanda. Mentres descende a produción, as necesidades enerxéticas dos fogares, industrias e explotacións de todo tipo crecen ou se manteñen en índices moi altos. As centrais nucleares e térmicas, xunto coa cada vez máis ordinaria achega de electricidade eólica, encárganse de suplir esta carencia de enerxía hidráulica.

A falta de choivas influíu na evolución das empresas eléctricas, cuxa produción mediante combustibles fósiles sube para compensar a caída da hidroeléctrica. Pero o aumento de produción nas centrais térmicas e nucleares leva consigo un conseguinte incremento da contaminación e a emisión á atmosfera de gases de efecto invernadoiro. 

O impacto da seca chama a atención se se ten en conta que a potencia hidráulica instalada é, en rexións como Estremadura, maior que a nuclear en réxime ordinario. De cara ao futuro, os proxectos de enerxía solar e eólica perfílanse como solución á dependencia enerxética da enerxía nuclear e a térmica.